{"id":54,"date":"2022-05-05T14:53:15","date_gmt":"2022-05-05T12:53:15","guid":{"rendered":"http:\/\/sisteviator.muzeumleszno.pl\/?p=54"},"modified":"2022-05-10T09:28:27","modified_gmt":"2022-05-10T07:28:27","slug":"smigiel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sisteviator.muzeumleszno.pl\/?p=54","title":{"rendered":"\u015amigiel"},"content":{"rendered":"

Po\u0142o\u017cenie<\/h4>\n

Cmentarz usytuowany jest w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci miasta na wzniesieniu otoczonym ceglanym murem przy drodze prowadz\u0105cej do Ko\u015bciana u zbiegu ulic W\u0142adys\u0142awa Reymonta i Ko\u015bcia\u0144skiej. Po zachodniej stronie drogi znajduje si\u0119 staw \u2013 wed\u0142ug tradycji miejsce chrztu \u015bmigielskich arian oraz nieistniej\u0105cy cmentarz aria\u0144ski.<\/p>\n

Historia<\/h4>\n

Cmentarz z\u0142o\u017cony zosta\u0142 w 2. po\u0142owie XVI wieku na polu sprzedanym luteranom przez Wac\u0142awa Rozdra\u017cowskiego. Oko\u0142o 1595 roku stan\u0119\u0142a tu tak\u017ce pierwsza \u015bwi\u0105tynia tego wyznania, kt\u00f3ra sp\u0142on\u0119\u0142a w 1610 roku. Obecnie na terenie nekropolii znajduje si\u0119 neogotycka kaplica z 1846 roku. Podczas epidemii 1709\u20131711 pochowano na cmentarzu oko\u0142o 1100 os\u00f3b. W czasie II wojny \u015bwiatowej \u2013 17 IX 1939 roku \u2013 na cmentarzu pochowano 77 \u017co\u0142nierzy niemieckich. Ostatnie poch\u00f3wki mia\u0142y miejsce w l. 50. XX wieku. Inwentaryzacj\u0119 przeprowadzono w 1966 roku (karty inwentaryzacyjne w liczbie 29 znajduj\u0105 si\u0119 w Delegaturze Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w w Lesznie) i 2016 roku. Ostatni spis przeprowadzony zosta\u0142 przez student\u00f3w Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego pod kierunkiem dr. hab. Adama G\u00f3rskiego i zaowocowa\u0142 publikacj\u0105. Wpisany do rejestru zabytk\u00f3w 23 VII 2003 roku (nr 138\/Wlkp\/A).<\/p>\n

Charakterystyka<\/h4>\n

Cmentarz ma kszta\u0142t trapezu o powierzchni oko\u0142o 1,3 ha, wymuszony ukszta\u0142towaniem terenu. Otoczony jest ceglanym murem, do kt\u00f3rego prowadzi kuta furtka z XIX wieku. Na wprost znajduje si\u0119 kaplica z 1846 roku, po prawej by\u0142y dom grabarza. Za kaplic\u0105 na podwy\u017cszeniu (na p\u00f3\u0142noc) i po lewej (od zachodu) usytuowane s\u0105 miejsca poch\u00f3wk\u00f3w rozdzielone obsadzon\u0105 lipami alej\u0105. Zabytkowe, najstarsze p\u0142yty, wmurowano w zachodni mur cmentarza, p\u00f3\u0142nocn\u0105 \u015bcian\u0119 kaplicy oraz dom grabarza i na skarpie wiod\u0105cej na pole grzebalne. Tam znajduj\u0105 si\u0119 te\u017c nieliczne zachowane XIX- i XX-wieczne nagrobki. W p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci nekropolii zachowane s\u0105 resztki mauzoleum Caesar\u00f3w \u2013 w\u0142a\u015bcicieli pobliskiej Morownicy oraz p\u0142yty nagrobne.
\nNajstarsze nagrobki \u2013 24 XVII- i XVIII-wieczne p\u0142yty i 1 uszkodzony obelisk \u2013 upami\u0119tniaj\u0105 cz\u0142onk\u00f3w \u015bmigielskich elit: cz\u0142onk\u00f3w rodzin duchownych, rzemie\u015blnik\u00f3w i urz\u0119dnik\u00f3w miejskich. Kilka pomnik\u00f3w \u2013 zw\u0142aszcza dzieci\u0119ce \u2013 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 bogatym i interesuj\u0105cym programem ikonograficznym wskazuj\u0105cym nie tylko na tre\u015bci religijne, ale tak\u017ce na status spo\u0142eczny i rodzinn\u0105 profesj\u0119. S\u0105 one dowodem kultury duchowej i materialnej \u00f3wczesnych mieszka\u0144c\u00f3w \u015amigla oraz ich zwi\u0105zk\u00f3w z obszarem \u015al\u0105ska, z kt\u00f3rego si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci wywodzili. Pozosta\u0142e pochodz\u0105 z nast\u0119pnych stuleci: XIX i XX.<\/p>\n